زندگي نامه

صالح خسروي پنجم مرداد 1300 در روستاي زندان متولد شد. زندان در بيست كيلو متري جنوب غربي شهر سنندج قرار دارد . پدرش حاج لطف ا... با كشاورزي معيشت خانواده اش را فراهم مي كرد . صالح به تشويق و راهنمايي پدرش ، از شش سالگي به مكتب رفت. پس از آن نزد ملا كريم يوسفي امام جماعت و مدرس مسجد فاروقيه سنندج رفت و علوم مقدماتي نظير صرف و نحو عربي وقرائت قرآن كريم را نزد ايشان آموخت. پس از آن به منطقه اورامان مريوان مهاجرت كرد. ملا صالح خسروي براي تكميل تحصيلات خود به كشور عراق سفر كرد ، سپس به ايران بازگشت و به روستاي سراب قاميش رفت و محضر ماموستا فيض ا... مرادي را درك كرد تاآنكه در علوم ديني تبحر يافت.
ملا صالح خسروي از ملا خالد مفتي ـ كه مفتي وقت منطقه كردستان بودـ اجازه افتاء در مذهب امام شافعي را دريافت كرد.
فعاليتهاي مذهبي وسياسي ملا صالح بعد از اين شكل جدي تري پيدا كرد. ملا صالح به مبارزه با ستم ونابرابري وفساد رژيم شاه ومزدوران محلي او پرداخت. رژيم طاغوت او را به سبب مبارزاتش در سال 1337 به زندان انداخت. ملا صالح پس از آزادي از زندان امام جماعت مسجد شيخ محمد آقا زمان شد . به عمارت ونوسازي مسجد اقدام كرد ومبارزات خود راعليه رژيم شاه از سر گرفت تا آنكه نيروهاي امنيتي رژيم شاه ، او را به سبب مخفي ساختن يكي از روحانيون مبارز به نام شيخ جميل مردخي دستگير كردند ودر قلعه چهريق به بند كشيدند وبه شكنجه وضرب وجرح او پرداختند كه نشانه هاي آن بعد از مدتها بر بدن ملا صالح مشخص بود.
ملا صالح خسروي غير از مبارزه سياسي ، قرآن ومعارف اسلامي را به جوانان آموزش مي داد . پس از پيروزي انقلاب اسلامي وظيفه اصلي خود را حفظ دستاوردها و ارزشهاي انقلاب مي دانست از اين روي ، به مبارزه با گروهكها و افراد ضد انقلاب پرداخت ومردم را از افتادن در گودال فريب آنان بر حذر داشت ملا صالح به تحليل عالمانه اسباب ايجاد و پاگيري گروهكها مي پرداخت وهويت اصلي آنها را افشا مي كرد.
ملا صالح با عضويت در مركز بزرگ اسلامي غرب كشور فعاليتهايش را در امر تبليغ آموزه هاي اسلامي و استقرار حكومت اسلامي گسترده تر ساخت.
افراد ضد انقلاب وجود ملاصالح را سدي محكم بر سرراه رسيدن به اهداف خود مي دانستند بدين سبب در پي حذف او برآمدند. بيست وچهارم مرداد 1360 وقت غروب هنگامي كه ملا صالح همراه فرزندش محمد در مسجد آقازمان حاضر شده بود تا مزد كارگران ساختماني مسجد را بپردازد افراد ضد انقلاب به ايشان حمله كردند. ملا صالح را همراه فرزندش با شليك گلوله به شهادت رساندند . پيكر پاك آنان را در بهشت محمدي سنندج به خاك سپردند.  
افكار وخصوصيات اخلاقي و اجتماعي
شهيد خسروي در جستجوي علم وآگاهي دمي از پاي ننشست به دنبال گمشده خود سفرهاي متعدد كرد و رنج بسيار بر خود هموار ساخت. وي عقيده داشت كه علم بايد با عمل همراه شود از اين جهت تمامي فرائض را انجام مي داد و از معاصي دوري مي جست . همچنين معتقد بود بايد براي اصلاح فرد وتحقق اصول اسلامي ، حكومت اصلاح شود بدين منظور بود كه به نقد عملكرد رژيم شاهنشاهي پرداخت وچون فساد وتباهي آن را به حدي ديد كه قابل اصلاح نيست به مبارزه پرداخت. چند بار زنداني شد ليكن از مبارزه دست بر نداشت تا آنكه حكومت اسلامي در كشور تحقق پيدا كرد آنگاه براي حفظ وحراست حكومت اسلامي از بذل جان دريغ نكرد.
ايثار از ويژگيهاي بارز ايشان بود ، زماني به اتهام مخفي ساختن شيخ جميل مردوخي به زندان افتاد ، حبس وشكنجه را تحمل كرد اما مخفي گاه شيخ جميل را آشكار نساخت.
نابرابري و بي عدالتي را ناخوش مي داشت و هرگاه بي عدالتي مي ديد فرياد اعتراض او بلند مي شد. زندگي شهيد خسروي درسه چيز خلاصه شده بود: آموختن ، ياد دادن ومبارزه با مظاهر ظلم وفساد اين سه هدف نيز با درد و رنج همراه است هركس طالب آنها باشد بايد از بسياري مصلحت ها وعافيت انديشي ها دست بردارد. او نيز چنين كرده بود.
پيام شهيد
مهمترين پيام او حفظ مسجد بود با تاسي از حضرت امام خميني (ره) مسجد را مهمترين سنگر مبارزه مي‌دانست. مسجد ها كانون اصلي مبارزاتش عليه رژيم شاه بود بعد از پيروزي انقلاب اسلامي نيز از منبر مساجد به نشر عقايد اسلامي پرداخت وپرده از چهره‌ي كريه وزشت گروهكها برداشت . منافقان كوردل دريافته بودند كه شهيد خسروي به مسجد براي مقابله با آنان اهميت بسيار مي دهد بدين سبب هنگام عمارت ونوسازي مسجد او را به شهادت رساندند ليكن غافل بودند كه ملا صالح خسروي شهادت در مسجد را بزرگترين سعادت مي شمرد . خداوند متعال مي فرمايد:« انما يعمر مساجد الله من آمن  بالله واليوم الاخر»1

 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1ـ قرآن كريم سوره توبه آيه 18